|
KARAYOLUNUN
KULLANILMASI
Karayolunun kullanılması kuralları
Karayolunda trafik sağdan akan
Karayolları kamunun yararına açık olan sahalardır. Aksine bir
işaret
Bulunmadıkça bütün sürücüler ve yayalar tüm yasak ve kısıtlamalara
uymak zorundadırlar.
Bütün sürücülerin:
1- Araçlarını durumun
elverdiği oranda gidiş yönüne göre yolun en sağından,yol çok şeritli ise trafik
durumuna göre hızın gerektirdiği şeritten sürmek
2- Şerit değiştirmeden
önce,gireceği şeritte sürülen araçların güvenle geçişlerini beklemek,
3-
Trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirmemek,
4-
Gidişe ayrılan yol bölümünün en son şeridini sürekli işgal etmemek,
5- İki
yönlü dört veya daha fazla şeritli yollarda,motosiklet,otomobil,kamyonet,minibüs
ve otobüs
dışındaki araçları sürenler,geçme ve dönme dışında en sağ şeridi
izlemek,zorundadırlar.
6- Geçme,dönme,duraklama,durma ve parketme gibi
mecburi haller dışında şerit değiştirmeleri,
7- İki şeridi birden
kullanmaları,
8- Kavşaklara yaklaşırken;yerleşim yerlerinde 30.yerleşim
yerleri dışında150 metre mesafe içinde ve kavşaklarda şerit değiştirmeleri,
9- Araçlarının cinsine ve hızına uygun olmayan şeritten gitmeleri,
10-
İşaret vermeden şerit değiştirmeleri yasaktır.
Karşı yönden gelen trafik
için ayrılan yol bölümüne girme yasağı,
a)Bölünmüş yollarda karşı yöndeki
trafik için ayrılan yol bölümüne girmeleri,
b)İki yönlü ve üç şeritli
yollarda en sol şeride girmeleri,
c)İki yönlü ve dört veya daha fazla şeritli
yollarda karşı yöndeki trafik için ayrılan yol bölümüne girmeleri
yasaktır.
Trafik işaretlerine ve işaretçilerine uyma mecburiyeti
Araç
ve hayvan sürücüleri ile yayalar karayolunu kullanırken:
a)Trafiği
düzenlemeye ve denetlemeye yetkili üniformalı ve özel işaret taşıyan
görevlilerin uyarı
ve işaretlerine,
b)Işıklı ve sesli trafik
işaretlerine,
c)Trafik işaret levhaları,tertipleri ve yer
işaretlemelerine,
d)Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olarak Karayolları
Trafik kanunun da ve bu yönetmelikte gösterilen
diğer kural,yasal zorunluluk
ve yükümlülüklere uymak zorundadırlar.
HIZ KURALLARI
Sürücüler hızlarını,hava,görüş,yol,yük durumuna ,kullandıkları aracın
cinsine ve trafik durumunun
gerektirdiği diğer işaret levhaları ve şartlara
uydurmak zorundadırlar.
Karayolları Trafik kanununda ve Yönetmeliğinde yazılı
kayıt ve şartlar dışında ve aksine bir işaret
bulunmadıkça yerleşim yeri
dışındaki devlet ve il yollarında 90 km/s,otoyollarda 120 km/s hızı geçmemek
kayıt ve şartları ile şehir içi ve şehirlerarası römorksuz taşıt cinsleri için
saatteki en çok hız sınırları aşağıda gösterilmiştir.
ARAÇ CİNSİ YERLEŞİM
YERİ
İÇİNDE YERLEŞİM YERİ
DIŞINDA OTOYOLDA
Otomobillerde 50 90 120
Otobüs 50 80 100
Minibüs,kamyon ve kamyonetlerde 50 80 90
Arazi
taşıtlarında ve motosikletler de 50 70 80
Tehlikeli madde taşıyan araçlar ve
Özel yük taşıma izin belgesi veya Özel izin belgesi il karayoluna çıkan
Araçlarda (Belgelerinde aksine bir Hüküm yoksa) 30 50 60
Motorlu ve motorsuz
bisikletlerde 30 50 -
Lastik tekerlekli traktörler,arızalı bir
Aracı
çeken araçlar ve iş makinalarında 20 20 -
Zorunlu haller dışında
şehirlerarası karayolunu kullanan motorlu araçlarda ,araç
cinsi
gözetilmeksizin asgari hız sınırı 15 km/s' tir.
Tehlikeli madde
taşımaya mahsus olup,boş olarak trafiğe çıkan araçlar yukarıda
belirtilen,kendi
sınıfına giren araçlara ait hızla sürülebilirler
Römorklu
veya yarı römorklu araçlarda (Römork takmış LTT hariç)en çok hız sınırı aynı
cins
römorksuz araçlara ait en çok hız sınırından saatte 10 km. daha
düşüktür.
Servis freni bozuk araçları çeken araçlar saatte 15 km nin üstünde
bir hızla sürülemez.
İçişleri Bakanlığı,Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'nın
uygun görüşünü alarak otoyollarda otomobiller
için hız sınırını 20 km/s
artırmaya yetkilidir.
Geçme sırasında geçme kuralının mecbur kıldığı şartlar
dolayısıyla aynı cins taşıtlar için
tayin ettiği hız sınırları
aşılabilir.
Hız kurallarının ihlal sebebiyle ceza yazılan sürücülerden suçun
işlendiği tarihten geriye
doğru (1) yıl içinde aynı kuralı (5)defa ihlal
ettiği tespit edilenlerin sürücü belgeleri (1) yıl süreyle geri
alınır.
Süresi sonunda psiko -teknik değerlendirmeden ve psikiyatri uzmanının
muayenesinden
geçirilerek sürücü belgesi almasına mani hali olmadığı
anlaşılanların belgeleri iade edilir.
Hız sınırlarını ölçen cihazların yerini
tespit veya sürücüleri ikaz edici her türlü cihazın imal ve
İthali ile
araçlarda bulundurulması yasaktır.
ARACIN FRENLE
DURDURULMASI
Sürücülerin en çok dikkat etmesi gereken aracın frenle durdurulmasıdır.
Sürücüler her türlü hava
yol durumuna göre araçlarının emniyetle kaç metre
mesafede duracağını bilmek zorundadır.
Bu mesafeyi iyi ayarlayamayan
sürücüler fren yapmakta gecikmekte ve önlenemeyecek
kazalara
karışmaktadır.
Sürücüler herhangi bir tehlikeyle
karşılaştıklarında bu tehlikeyi görme karar verme ve tedbir
alma için belli
bir zaman kaybedeceklerdir. Tehlikenin görülmesiyle birlikte ayağın gaz
pedalından
Çekilip fren pedalına basılıncaya kadar geçen süreye 'intikal
zamanı' denir. Sürücünün intikal zamanı en fazla 0.75 saniye olmalıdır.
80
km/saat hızla giderken intikal mesafesi: 16.66 metre
90 km/saat hızla
giderken intikal mesafesi:18.75 metredir.
Ayrıca frene basıldığı andan
itibaren tekerleklerin tutulması ve aracın durdurulmasına
kadar geçen zamana
'Fren Zamanı' alınan yolda 'Fren mesafesi denir.
İntikal mesafesi+Fren
mesafesi=Duruş mesafesi
TAKIP MESAFESİ
Karayolunda aynı şeritte birbirinin ardında hareket halinde olan iki araç
arasındaki
mesafeye takip mesafesi denir.
a) Öndeki aracı yakından takip
etmenin sakıncası
Öndeki aracın yakından takip edilmesi önlenebilecek bazı
kazaların oluşmasına neden olur.
Yakın takipte öndeki araç sürücüsünün karar
değişikliklerinde olayın fark edilip tedbir alınması
için yeterli mesafe
bulunmayabilir,buda kazaların oluşması için en büyük faktörlerden
birini
meydana getirir. Arkadan çarpma asli kusur sayılması nedeniyle
yakından takip eden sürücü bütün
olaylardan sorumludur.
Sürücüler
karayollarında aynı şeritten takip ettikleri araçlarla güvenli bir mesafe
bırakmak
zorundadırlar. Bu mesafe kilometre cinsinden hızının metre olarak en
az yarısı kadardır. Örneğin 60
km/saat hızla giden bir araç için en az 30
metredir. Hava şartlarının kötü olması halinde takip
mesafesinin attırılması
zorunludur.
b)Takip mesafesinin kontrolü
Takip mesafesi aracın 2
saniyede kat edeceği yol uzunluğu kadardır. Bu mesafenin kontrolü
88-89
sayımıyla da yapılabilir.
Öndeki araç herhangi bir belirli noktadan
(ağaç,direk,asfalt yaması)geçerken arkadaki sürücü
yavaş bir tempoyla 88-89
sayılarını sayar. Bu iki sayıyı sayıncaya kadar yaklaşık iki saniye
geçer.
Sayılan sayı sonunda öndeki aracı ilk gördüğümüz noktaya gelirsek
takip mesafemiz normal
demektir. Eğer bu noktayı geçmişsek ayağımızı gaz
pedalından çekerek hızımızı azaltmamız
gerekir
Hızlara göre takip
mesafesi
Bu kurallara göre,hız düştükçe araçlar arasındaki takip mesafesi
azalmalıdır.
Kol ve grup halinde araç kullanma,
Kol ve grup halinde
düşük hızla giden araçların karayolu üzerinde uzun konvoylar
oluşturacağından
öndeki araçları geçmek mümkün olmadığından kol ve grup
halinde araç kullananların araçları arasında
diğer araçların emniyetle
gidebileceği açıklık bırakmak zorundadır. Bu açıklığın ölçüsü en az
takip
mesafesi kadar olmalıdır.
Tehlikeli madde taşıyan araçların
sürücüleri yerleşim birimleri dışındaki karayollarında,öndeki aracı
En az 50
metre mesafeden takip etmek zorundadır.
GEÇILEN ARACIN SÜRÜCÜSÜNÜN UYACAĞI
KURALLAR
Geçilmek üzere olan araç sürücüleri:
a)Duyulur ve görülür bir geçiş
işareti alınca trafiğin iki yönlü kullanıldığı karayollarında taşıt
yolunun
sağ kenarına yakın gitmeye dörtten fazla şeritli veya bölünmüş karayollarında
bulunduğu
şeridi izlemeye ve hızını arttırmamaya
b)Dar taşıt yolları ile
trafiğin yoğun olduğu karayollarında yavaş gitme nedeni ile
kendilerini
geçmek için izleyen araçların kolayca ve güvenli geçmelerini
sağlamak için araçlarını elverdiği oranda
sağ kenara
almaya,yavaşlamaya,gerekiyorsa durmaya mecburdurlar.
c)Kurallara uygun olarak
kendilerini geçmek isteyen araçlara yol vermemek geçilmekte iken başka
bir
aracı geçmeye veya sola dönmeye kalkışmak yasaktır.
d)Sürücülerin kendini
geçmek isteyen araçlara dönüş lambasıyla geç işareti vermesi yasaktır.
e)
Geçiş üstünlüğü bulunan bir aracın duyulur veya görülür işaretini alınca,bu
araçların kolayca
ilerlemelerini sağlamak için taşıt yolu üzerinde yer açmak
gerekiyorsa durmaya mecburdurlar.
ARAÇLARIN DÖNÜŞLERİ VE MANEVRALARI
KURALLARI
Sürücüler
a)Kavşaklara
yaklaşırken şerit sayısına ve trafik yoğunluğuna göre zamanında ve uygun
mesafede
iken sağa mı sola mı dönüleceğine veya doğrumu gideceğine karar
vermesi bu kararı işretle arkadan
gelen sürücülere bildirerek gidişe ayrılan
şeritlerden birine veya taşıt yolunun uygun kısmına geçmeleri
b)Yerleşim
birimleri içinde kavşağa 30 metre,dışında ise150 metre kala ve kavşak içinde
şerit
değiştirmek yasak olduğundan dönüş yaparak sürücülerin bu mesafeden
önce uygun şeride girmiş
olmaları,
c)Dönüş sırasında,geçiş yapan yayalara
varsa bisiklet yolundaki bisiklet sürücülerine sola
dönüşlerde ise karşıdan
gelen emniyetle durdurulamayacak kadar yaklaşmış olan araçlarla
sağdan gelen
araçlara ilk geçiş hakkı vermeleri,
d)Kavşağa yaklaşan sürücüler uygun
şeridin seçilmesi için kaplama üzerine çizilmiş oklara ve
trafik işaret
levhalarına uyarak ve hız azaltarak kavşağa girip dönüşe geçmeye
mecburdurlar.
Sağa Dönüşlerde
1) Sürücüler sağa dönüş işareti
vermeye,arka trafiği aynadan kontrol etmeye,sağ şeride veya işaretle dönüş izni
verilen şeritlere girmeye,
2) Gerekli ise hızını azaltmaya,
3) Dönüşün
yapılacağı kadar dar bir kavisle (küçük bir yarı çapla )dönmeye,
4) Gireceği
karayolunun gidiş şeridine veya gidiş yol bölümünün en sağ şeridine gitmeye
zorunludurlar.
Sola Dönüşlerde
1) Sürücü sola dönüş işareti
vermeye,dönüş öncesinde tek yönlü yolda en sol şeride iki yönlü ve iki şeritli
yolda orta şeride yakın olarak yanaşmaya,
2) Kavşağa girmeden,sağdan gelen
araçlarla ilk geçiş hakkını vermeye,
3) Dönüş başladıktan sonra karşıdan
gelen ve güvenle duramayacak kadar kavşağa yaklaşmış olan araçların geçmesini
beklemeye,
4) Dönüşü tamamlamak üzere karşı yönden gelen trafiğin kullandığı
yol bölümüne girmemek şartıyla sağ şeride çok şeritli yollarda sağ şerit hariç
gidilecek yol bölümündeki en uygun şeride girmeye,
5) Gideceği yolun gidişe
ayrılan kısmına girmek üzere dönüşünü yaparken,arkadan gelen ve sola dönecek
diğer araçları engellememek için geniş kavisle dönüş yapmaya,
6) Girdiği yol
bölümü çok şeritli ise işaret vererek en kısa zamanda sağ şeride veya hızının
gerektirdiği şeride girmeye mecburdur.
Dönel Kavşaklardaki
Dönüşlerde
1) Dönüş işareti vermeye,
2) Hızını azaltmaya,
3) Sola
dönecek ise,orta adaya yakın işaretten kavşağa girmeye,
4) Ada etrafından
dönerken gereksiz şerit değiştirmemeye,
5) Gireceği yola yaklaşırken,sağa
dönüş işareti ile birlikte sağa yaklaşarak dönel kavşaktan çıkmaya,
6)
Gireceği yolun gidiş yönündeki uygun şeridine girmeye ,
7) Girdiği yol bölümü
çok şeritli ise,işaret vererek en kısa zamanda trafiği tehlikeye düşürmeden sağ
şeride veya hızını gerektirdiği şeride geçmeye mecburdur.
8) Dönel
kavşaklardaki geriye dönüşlerde,sola dönüşlerdeki kurallara uymakla
birlikte,orta ada etrafında dönerken gideceği yola yaklaşıncaya kadar şeridini
muhafaza etmeye mecburdur.
Dönüş sırasında araç sürücüleri;yaya ve
bisikletliler için yeşil ışık yanmakta iken;yaya ve bisiklet yolundan geçen
yoksa veya yayalar uzakta iseler bisikletlilerin ve yayaları ilk geçiş hakkı
engellenmemek şartı ile dönüşlerine devam edebilirler.
Görevli kişi veya
trafik işareti ile yönetilen kavşaklardan,sürücüler en kısa zamanda geçmek
zorundadırlar. Gidişe ayrılmış çok şeritli yollarda,en sağ veya en sol şeride
bitişik olan şeritlerden sağa veya sola işaretlemek suretiyle izin verilir.
Böyle yollarda sürücüler kurallara uygun olarak bu şeritten dönüş için
yararlanabilirler.
|
