|
Lastiğin Görevleri
- Araç yükünü taşımak.
- Direksiyon ile verilen yönü izlemek.
- Motordan gelen gücü ileri/geri hareket olarak
yansıtmak.
- Emniyetli bir şekilde hem ıslak,hem de kuru
zeminde aracı durdurmak.
- Amortisörlerde yardımcı olarak sürüş keyfini
artırmak.
Lastiğin Yapısal
Özellikleri
Tekerlek lastiklerinin yapılarında, gerek yüksek
mukavemeti karşılamak üzere naylon,rayon,polyester gibi elyaf esaslı kordlarla,
çelik kordlar bulunmaktadır. Topuk dayanımları ise çelik teller yardımıyla
sağlanır. Birbirinden farklı karakterdeki bu elemanların birarada tutulması ve
hizmet anında zeminle temasın güvenle sağlanmasıyla, yanaklardaki esneme
kabiliyetinin verilmesi görevini lastik karışımı üstlenir.
Lastik
karışımını doğal ve sentetik kauçuklarla, ana dolgu olarak karbon karaları
oluşturur.Bunlara ilave olarak karbon karaları oluşturur. Bunlara ilave olarak
vulkanizasyon elemanları bulunmaktadır.Karışımın işlenmesi ve homojenliği için
kimyasal yağlar kullanılır.
Çapraz
Katlı Lastikler
Lastik
teknolojisinin başlangıcında kullanılan ilk gövde  yapısıdır.Bu
lastikleri gövdesini oluşturan tekstil esaslı "kord" iplikleri birbiri
üzerine,lastik yönüne 35-40 derece açı yapacak şekilde çapraz olarak
yerleştirilmiştir.Bu yapı dioganal veya konvansiyonel olarak da
adlandırılır.Ölçü tanımında "-" veya "D"ile belirtilir.
Tubeless ve Tube-Type Lastikler
Araçlarda yüke karşılık gelen tepki kuvvetini karşılayan,lastiklerde
jant arasına sıkıştırılan hava basıncıdır.Lastikler sadece hava basıncının
sıkıştırıldığı kılıflardır.Sıkıştırılmış hava basıncının tutulması,iç lastiklere
veya dış lastiklerin iç kısmına tatbik edilen ve sızdırmazlık sağlayan liner
tabaka yardımıyla sağlanır.İç lastikli kullanılan dış lastiklere Tube-type,iç
latiksiz kullanılan dış lastiklere Tubeless lastik denir.
"Pirelli (P) 185/60 R 14 82 H P6000 Tubeless" ölçü
ifadesinde;
*Pirelli
Üretici firma
*(P) Binek
otomobil lastiği
*P6000
Lastik desen kodu
*185
Nominal kesit genişliği (mm)
*60 Kesit oranı,seri(basıklık)
*R Gövde yapısı (Radyal)
*14 Jant çapı(inç)
*82 Yük indeksi
*H Hız sembolü
*Tubeless İç lastiksiz
Hız sembolü,bir lastiğin yük indeksi ile
belirtilen azami yükte yapabileceği maksimum hızı ifade eden bir kodlamadır.Hız
sembolleri tablosunda ise harflerin belirttiği maksimum hızlar verilmiştir.
Yük indeksi,bir lastiğin hız sembolü ile beliritilen en
yüksek hızda taşınabileceği azami yükü belirten bir kodlamadır.Yük indeksleri
tablosunda ,farklı yük indekslerine tekabül eden,lastik başına taşınabilecek
azami yük miktarları kg. cinsinden verilmiştir.
Lastiğin Üretim Tarihi
*DOT XJ J3 XJJX 208 ifadesinde
*DOT :Amerika Birleşik
Devletleri ve Kanada onay sembolü
*XJ:Lastiği üreten firma ve üretildiği fabrika kodu
*J3: Lastik ölçüsünü
belirten kod
*XJJX
:Lastik belirten kod
*208Üretim tarihi,lastiğin 1998'in 20.haftasında üretildiğini
göstermektedir.
Yara Tamiri 
Pratikte,tubeless otomobil
lastiklerinin tamiri değişik malzemelerin kullanıldığı iki farklı yöntemle
yapılır.Bunlar;herbiri için farklı tipte malzeme ve teçhizat kullanılan,yara
tamirinde en uygun ve tavsiye edilen bir yöntem olan Mantar Yama (PRP) ile
lastiğin yara alan bölgesinin kuşingam adı verilen dolgu maddesiyle doldurulup
pişirilmesi ve içeriye get konulması yöntemiyle yapılan Takviyeli Yara
Tamiridir.
Harici
bir darbe sonucu yara almış/delinmiş lastiklerin incelenmesi,uygun alet ve
ekipmanla tamirinin yapılması,sadece bu işlemi yapan kişinin sorumluluğundadır.
Tamir işlemi;bu konuda eğitilmiş kişilerce yapılmalıdır.
* Lastikteki delinme,tabanda belirtilen bölgede ise
mantar yama ile takviyesiz yara tamiri yapılabilir.
* Lastik hız semboşü "H" (210 km/saat) ve altı ise
delik çapı azami 6 mm. ve lastik daha önce tamir edilmemiş ise tamir edilebilir.
* 240 km/saat ve üstü hız sembollü lastiklerin tamir
edilmesi sakıncalıdır.
* Liner tabakada çatlama ve kesilme,kırılma ve aşırı
deformasyon varsa,tamir yapılmamalı ve lastik kesinlikle yenisiyle
değiştirilmelidir.
* Tamirde temizlik çok önemlidir.Yara tamir
malzemesi,sadece temiz yüzeye yapışır.Yara bölgesinin içten dıştan konik bir
zımpara taşıyla iyice temizlenmesi ve yara içindeki serbest kalan çelik kuşak
tel uçlarının,elmas uçlu bir matkapla alınması gerekir.Bu işlem iyi
yapılmazsa,ilerde çelik kuşak uçları çalışma yaparak paslanabilir ve yara tamir
malzemesine hasar vererek,lastiği hizmet dışı bırakabilir.
* Tamir malzemesinin kullanılacağı yerdeki kauçukla
kesinlikle benzer özellikler taşıması gerekir.Eğer kullanılan malzeme kauçuk
esaslı değilse esnemesi,gerilmesi ve lastik bünyesinde oluşan ısıya tepki
özelliği farklı olacağından,ayrılma yapar.
* Yara tamirinin yüksek sıcaklığa sahip ütülerle
yapılması,lastikte istenmeyen sorunlar çıkarır.Ütünün temas ettiği alandaki
kauçuk yeniden pişerek,orjinal özelliklerinde bir bölümünü yitirir.Kuşaklarda
açılmalar ve lastik tabanında şekil bozuklukları oluşabilir.
 * Hasarlı lastik janttan
çıkarılıp iç kısmı dikkatlice incelenmelidir.Çok kısa süre de olsa,havasız
lastik üzerinde yürüme,karkastaki kordlara zarar verebilir.Liner'da (tubeless
lastiklerde olan ve hava sızdırmazlığı sağlayan tabaka) çatlamalar olabilir.
Lastiğin yara almış bölgesinin,fitil yamayla tamir edilmesi,ilerde sorun
çıkarabileceğinden sakıncalıdır.
< < <
GERİ
|
